Spektrum Iran

خودآگاهی فرهنگی در کتاب‌های تصویری ایرانی: راهبردهای روایی و بصری از منظری میان‌فرهنگی

Art des Dokuments : Review Paper

Autor

上海外国语大学东方语学院波斯语专业

10.22034/spir.2026.600955.1090
Abstrakt
چکیده:کتاب‌های تصویری با تلفیق روایت کلامی و طراحی بصری، می‌توانند از طریق تعامل میان واژه‌ها، تصاویر و ساختار مادی کتاب، ارزش‌های فرهنگی را به خوانندگان کودک منتقل کنند. این مقاله از منظری میان‌فرهنگی به بررسی چگونگی بازتاب و درهم‌تنیدگی فرهنگ ایرانی در ساختارهای روایی و بصری پنج کتاب تصویری ایرانی می‌پردازد. مواد اصلی پژوهش، نسخه‌های اصلی فارسی آثاری است که در مجموعه دوازده‌جلدی چینی کتاب‌های تصویری فارسی. ترجمه‌های چینی نیز به‌صورت گزینشی مورد بررسی قرار می‌گیرند تا چگونگی روشن‌تر شدن معانی خاص فرهنگی در گذر از یک بافت زبانی به بافتی دیگر مطالعه شود. این پژوهش با تکیه بر مفهوم «خودآگاهی فرهنگی» فی شیائوتونگ و مطالعات مربوط به روابط متن و تصویر، از روش خوانش دقیق کیفی و چندوجهی بهره می‌گیرد و جزئیات روایی و بصری آثار را در پیوند با بافت‌های فرهنگی آن‌ها تحلیل می‌کند. تحلیل بر عواطف خانوادگی، نمادپردازی ملی، سنت‌های اسطوره‌ای و اخلاقی و زیبایی‌شناسی ایرانی تمرکز دارد و به این پرسش می‌پردازد که منابع فرهنگی چگونه در شخصیت‌پردازی، پیشبرد پیرنگ و بیان هنری نقش ایفا می‌کنند. در این آثار، رنگ‌های ملی به بخشی از سفری خیال‌انگیز تبدیل می‌شوند، شخصیت‌های اسطوره‌ای کنش‌های شخصیت‌ها را هدایت می‌کنند و مضامین اخلاقی از خلال انتخاب‌ها و پیامدهای آن‌ها آشکار می‌شوند. این راهبردها معانی فرهنگی را در تجربه‌ها و جهان‌های خیالی کودکان جای می‌دهند، بی‌آنکه عمدتاً بر توضیح مستقیم مفاهیم فرهنگی یا پند و اندرز اخلاقی تکیه کنند. ازاین‌رو، مفهوم خودآگاهی فرهنگی چارچوبی برای درک چگونگی دستیابی نمادهای به‌ارث‌رسیده به کارکردهای تازه در داستان‌های کودکان فراهم می‌آورد و تداوم و بازتفسیر فرهنگی را با انتخاب‌های هنریِ شکل‌دهنده به داستان‌ها پیوند می‌دهد. این مقاله همچنین فرایند بازتفسیر فرهنگی را با گونه‌هایی از تجربه‌های عاطفی و تخیلی مرتبط می‌سازد که ممکن است برای خوانندگانی با پیشینه‌های فرهنگی متفاوت، زمینه‌هایی برای برقراری ارتباط و همدلی با آثار فراهم آورند.

Schlüsselwörter

Hauptthemen


Artikel in der Presse, Akzeptiertes Manuskript
Online verfügbar unter 09 November 2026