Spektrum Iran
Spektrum Iran

نظربه وابستگی مسیر و اصلاحات ارضی 1341 ایران: بررسی شکاف بین اهداف اولیه و وضعیت موجود

Artikel in der Presse

Art des Dokuments : Original Research Papers

Autoren

حمید شمس الدین 1
جهانگیر کرمی 2

1 دانشجوی دکتری، رشته ایران شناسی، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران و مربی دانشگاه ولایت

2 دانشیار رشته مطالعات روسیه، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران

10.22034/spektrum.2026.535645.1037
Abstrakt
اصلاحات ارضی 1341 با اهداف خاصی اجرا شد که با نتایج فعلی شکاف های داشته است. در واقع اصلاحات ارضی با وعده های اولیه ای مانند؛توزیع برابر اراضی، عدالت اجتماعی، افزایش بهره وری کشاورزی و بهبود معیشت روستاییان همراه بود. با این حال، پس از گذشت چند دهه، این سیاست در برخی از موارد نه تنها به اهداف خود نرسیده، بلکه با پیامدهای ناخواسته ای مواجه شده است.مقاله حاضر با مقایسه اهداف اولیه و تبیین نتایج فعلی دنبال پاسخگویی به این پرسش است که تحت تاثیر چه عواملی و چگونه؛ اصلاحات ارضی 1341 به وضعیت موجود رسیده است؟ در پاسخ به سوال اصلی و در قالب فرضیه می توان اشاره داشت که؛ اصلاحات ارضی برای توسعه انجام شد اما اجرای ناقص مبتنی بر اهداف بیشتر سیاسی، در دهه بعد با افزایش درآمد های نفتی تقویت شد و سپس با توجه به شرایط جنگی و در ادامه تحریم ها، تضاد منافع نهاد های خود تقویتی به مرحله قفل شوندگی رسید که هر گونه تغییر را سخت کرد. یافته های پژوهش در قالب نظریه"وابستگی مسیر" نشان داد که انتخاب یک تصمیم تحولی در گذشته تحت تاثیر عواملی مانند؛ واستگی به درآمد های نفتی، سیاست های اشتباه و تضاد منافع گروههای ذینفع به مرور تقویت و با تداوم آن در دهه های بعد به دلیل؛ جنگ، شرایط تحمیلی و ترس از هزینه ها، دچار قفل شوندگی و در حال حاضر تغییر و بازگشت به مسیر را سخت کرده است. رویکرد پژوهش، تحلیلی– توصیفی مبتنی بر داده های منابع کتابخانه ای و اسناد می باشد.

Schlüsselwörter

ایران
اصلاحات ارضی
اهداف اولیه
وابستگی مسیر
وضعیت موجود
Spektrum Iran

Artikel in der Presse, Akzeptiertes Manuskript
Online verfügbar unter 03 August 2026

Redaktion

Manuskript einreichen

Indizierung und Abstraktion

Kontaktiere uns